९ खराव वानी, जसले चाडै बुढो बनाउँछ

बुढो हुनु एक स्वभाविक जीवन-चक्र हो । हामी यौवन, युवाबाट गुज्रदै बुढ्यौलीमा प्रवेश गछौर्ै । बुढ्यौली, हामीले झेल्नैपर्छ । भोग्नैपर्छ । तर, हामीकहाँ बुढ्यौली जीवन निकै पट्यारलाग्दो, दिक्कलाग्दो हुनेगर्छ ।

तर, कतिपयले बुढ्यौलीलाई सहज बनाउँछ । उमेरले बुढो भएपनि उनीहरुको जवानी, उर्जा, शक्ति यथावत हुन्छ । उनीहरु उमेरले पाको हुँदै गएपनि हेर्दा जोशिलो युवाजस्तै देखिन्छन् ।

कतिपय भने उमेर नपुग्दै बुढ्यौलीमा प्रवेश गर्छन् । उमेरको हिसाबले नभई शारीरिक हिसाबले उनीहरु कमजोर र लाचार हुँदै जान्छन् । आखिर किन यस्तो हुन्छ ?

यसको जवाफ हामी आफैसँग छ । हाम्रो खराब दिनचर्या, खराब खानपान, खराब सोच चिन्तनले हामीलाई बुढ्यौलीमा पुर्‍याउँछ । मानिसको स्वास्थ्य विग्रनुमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण हात स्वयंको हुन्छ । खाने, सुत्ने र व्यायाम गर्ने समयको व्यावस्थापन गर्न नसक्दा कम उमेरमै हृदयघातजस्तो समस्याको शिकार हुनुपर्छ । मुटु रोग, स्ट्रोक जस्ता समस्याको जड हाम्रै खराव जीवनशैली हो । युवाहरुमा हृदयघातको समस्या हुने कारण यही हो । त्यसैले यस्ता नौ गल्तीबाट बच्न आवश्यक हुन्छ ।

१. गलत खानाको वानी

परिवर्तित समयसँगै हाम्रो खानेशैलीमा पनि अनेक परिवर्तन आएका छन् । पहिले हामीले अर्गानिक र सादा खानाको अत्याधिक प्रयोग गथ्र्यौ । आजभोली बढी मात्रामा तारेको र भुटेको खानको प्रयोग गर्न थालेका छौँ । यसले हाम्रो स्वास्थ्यमा मात्र नभएर मुटुमा पनि असर पर्न जान्छ । भुटेको र तारेको बढी खादा खराव कोलेस्ट्रोल, मधुमेह र हाइपरटेन्शनजस्तो समस्याले पनि गाँज्दै लैजाने गर्छ ।

२. बसिरहनु

लामो समयसम्म बसेर काम गर्ने, खाने जस्ता वानीले मुटुलाई कमजोर बनाउँदै लैजान्छ । आजभोली अफिसमा लामो समय एकै ठाउँमा बसेर काम गर्नु पर्ने हुन्छ । या लामो समयसम्म बसेर पिजा, वर्गरजस्ता खानाको प्रयोग गर्छौँ । यस्तो वानीले पेट त भरिन्छ तर, शरिरमा भने ७०० क्यालोरी बढेर जाने गर्छ । यस्तो व्यवहार मुटुको लागि पनि त्यति राम्रो मानिदैन ।

३. धुम्रपान

धुम्रपानले रगत चोक्टा चोक्टा बनाउने काम गर्छ । यसले कोरिनरी आर्टरी, मस्तिष्कसम्म पुग्ने धमनिलाई पनि प्रभावित पार्ने काम गर्छ । रगत चोक्टा चोक्टा भएकै कारण धुम्रपान गर्ने व्यक्तिमा स्ट्रोकको मात्रा पनि बढेर जाने गर्छ । यसका साथै धम्रपानले रगतको प्लेटलेट्स पनि नष्ट गर्ने काम गर्छ । धुम्रपानले शरिरमा खराव कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढाउनेदेखि धमनिलाई सुकाउने काम समेत गर्छ । धुम्रपान रगतमा पुगेर कार्वन मोनोअक्साइड गैस उत्पादन भई यस्तो अवस्था सृजना हुन्छ । धुम्रपान गर्ने व्यक्तिमा भिटामिन सीको मात्रा पनि कमी भएर जान्छ । जसको कारण धमिनिमा कोलेस्ट्रोल जम्मा हुन थाल्छ ।

४. अधिक मदिरा सेवन

मदिरा सेवनपछि रगतमा ट्राइग्लाइसिराइड्स फ्याटको मात्रा बढेर जाने गर्छ । जसको कारण रक्तचाप बढेर जान्छ र मुटुलाई प्रभावित पार्ने काम गर्छ । मदिराले शरिरमा भएको भिटामिन बी र सीलाई नष्ट गर्ने काम गर्छ । जसले गर्दा शरिर यी दुई भिटामिनबाट हुने फाइदाबाट बञ्चित हुने गर्छ । मदिराले मुटुको मांशपेसीलाई कमजोर पार्दै लैजाने एक अनुसन्धानले देखाएको छ । जसले मुटुसम्म पुग्ने रगत गति अवरोध सृजना गर्छ । यसको साथै मदिराकै कारण हार्ट एट्याक, स्ट्रोक र उच्च रक्तचाप पनि हुन सक्छ ।

५. अत्यधिक व्यायाम

व्यायामले शरिरलाई फिट राख्ने मात्र नभएर मुटको लागि पनि निकै राम्रो हुने गर्छ । तर, अचानक गर्ने वा अत्याधिक गर्ने हेवी व्यायाम भने घातक सावित हुन्छ । आफ्नो तयारी विना ट्रेडमिलमा जंगिङ गर्दा पनि समस्या सृजना हुन्छ । यसको कारण हुने तनावले छोटो आर्टरी टुट्न सकछ । र, हृदयघातसमेत हुन सक्छ ।

६. तनाव

तनाव मुटुको स्वास्थ्यको लागि पनि निकै घातक सावित हुन्छ । तनावले रक्तचाप र हानिकारक कोलेस्ट्रोलको मात्रालाई बढाउने काम गर्छ । यस्ता व्यक्तिमा हार्टअट्याकको खतरा २७ प्रतिशतसम्म बढेर जाने गर्छ । अनुसन्धानकर्ताका अनुसार एलडीएन कोलेस्ट्रोलले मुटुमा रगतको प्रवाह गर्ने धमनिमा असर पुर्‍याउँछ । जसले गर्दा धमनी साँघुरो हुँदै जाने गर्छ । जसले गर्दा मुटुलाई प्रयाप्त मात्रामा रगत पुग्दैन । जसले हृदयघातको सम्भावनालाई बढाएर लैजाने काम गर्छ ।

७. एक्लोपना

हामीले कैयौँ पटक एक्लोपन महशुस गर्छौँ । तर, लामो समयसम्म एक्लोपनाको महशुस गर्दा र सामाजिक रुपबाट वाहिर हुँदा मुटु रोग र स्ट्रोकको खतरा बढेर जाने गर्छ । मुटु सम्बन्धि रोग र तनावको गहिरो सम्बन्ध हुन्छ । सँधै एक्लोपनको महशुस गर्ने मानिसमा मुटु रोगको खतरा २९ प्रतिशत र स्ट्रोकका खतरा ३२ प्रतिशतले बढेर जाने गर्छ ।

८. दाँतको रोग

मुख सम्बन्धी रोग होस वा दाँतमा फोहोर जम्ने समस्या । यो समस्या मुटुको रोगको लागि खतरा हुने गर्छ । मुखको व्याक्टेरिया प्रायः सिधै पेटमा पुग्ने गर्छ । र, यस्तो व्याक्टेरिया रगतमा मिल्न पुग्छ । जसबाट रक्त कोशिका जम्न थाल्छ । जसले रक्तचापलाई बढाउनुका साथै रक्तप्रवाहमा अवरोध सृजना हुने गर्छ ।

९. लक्षणलाई व्यवास्ता

हामीलै कैयौ शारीरिक लक्षणलाई सामान्य ठानी व्यवास्ता गर्छौँ । तर, त्यही व्यवस्ताको कारण अकालमा ज्यान जान सक्छ । त्यसैल सामान्य लक्षणलाई पनि गम्भीर रुपमा लिएर स्वास्थ्य परीक्षण गरी उपचारमा लाग्न जरुरी हुन्छ ।

http://onlinekhabar.com

यसमा तपाइको मत

स्वास्थ्य बाट अन्य

पत्रकार रवि लामिछानेले डिजिटल अस्पताल बनाउदै !के के छन् त योजना ?

रास्कोट सामुदायिक अस्पताललाई अब नमुना डिजिटल अस्पतालको रुपमा विकास गरिने पत्रकार रवि लामिछाने बताएका छन् । उनले अस्पताल बनाउनका लागि पार्टीको झण्डा नबोक्न सबैलाई आग्रह गरे । तीन तहका सर कार एक, हामी एक...

राजधानीमा स्वाइनफ्लुकाे संत्रास : केहीको मृत्यु, दर्जनौँ संक्रमित

 स्वाईन फ्लुको नामले चिनिने एच वान एन वान भाइरसको कारण राजधानीमा केही बिरामीको मृत्यु भएको र दर्जनौको संख्यामा बिरामीहरु बिभिन्न अस्पतालमा भर्ना भएको पाइएको छ ।बिषेश गरी जाडोको मौसम मा देखापर्ने यो भाइसरका...

स्मार्टफोनको बढी प्रयोगले के-के गर्छ असर ?

नेपालीमा एउटा उखान छ, बाँदरको हातमा नरिवल । अहिले स्मार्टफोनको हकमा ठ्याक्कै यो उखान मिल्छ । हत्केलाभरको यो प्रविधि खासमा हाम्रो दैनिक जीवनका लागि एक अभिन्न सहयोगी बनेको छ । कसैसँग सम्पर्क गर्नु परेमा,...

भान्टाः ग्याष्ट्रिकदेखि मधुमेहसम्मको औषधी

भान्टा विश्वभरको भान्सामा प्रयोग हुने तरकारी हो । बहुगुणी भान्टा नेपालमा पनि सहजै उपलब्ध हुन्छ । यसलाई ऐगल्पान्ट, औवरजीन, मेलोनजेन, ग्वाइना, स्कवास, गार्डेनऐग जस्ता नामले पनि चिन्ने गरिन्छ । भाण्टा विभिन्न रंग र आकारका...

त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालले गर्यो अहिले सम्मकै दूर्लभ शल्यक्रिया

२८ पौष ,२०७५  काठमाडौं । महाराजगञ्जस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालले कपिलवस्तुका ४४ वर्षीय एक बिरामीको कलेजोको वरिपरि पलाएको ट्युमर (हेमान्जिओमा) को शल्यक्रिया गरी निकालेको छ । अस्पतालमा कार्यरत वरिष्ठ शल्यचिकित्सक प्रा.डा. रमेशसिंह भण्डारीको नेतृत्वमा गत साता...

जैविक खानेकुराः भान्साको आवश्यक्ता

अहिले हामी दोधारमा छौं, खानेकुरालाई लिएर । हामीलाई थाहा छ, बाँच्नका लागि खानेकुरा खानुपर्छ । हामीलाई थाहा छ, निरोगी रहन खानेकुरा खानुपर्छ । र, हामीलाई यो कुरा पनि थाहा छ कि, खानेकुराकै कारण हामी...

जवानीमै कपाल फुल्यो ? यसरी गर्नुस समाधान

कपाल फुल्नु एउटा प्राकृतिक प्रक्रिया हो । सामान्यतया यसले उम्मेर छिप्पिन थालेको संकेत गर्छ । तर, आजकाल कम उमेरमै धेरै मानिसहरुका कपाल सेताम्य हुन थालेका छन् । खासगरी गुणस्तरहीन स्याम्पु र सौन्दर्यका साधनको प्रयोगले समयभन्दा...

माघे संक्रान्ति किन र कसरी मनाउने ? (भिडियो सहित)

हाम्रा पूर्खाहरुले यो पर्व मनाउने चलन त्यसै सुरु गरेका होइनन् । माघे संक्रान्ति मनाउनुको खास अर्थ छ, सामाजिक, आर्थिक सबै दृष्टिले । यो पर्व स्वास्थ्य र समाजसँग पनि एकाकार छ । माघे संक्रान्ति भनेको जाडो...

क्यान्सरको लक्षण पनि हुनसक्छ लगातारको खोकी

चिसोमा खोकी लाग्छ, रुघा लाग्छ । हामी ठान्छौं, चिसोको कारण यस्तो भयो । स्वभाविक हो, चिसोले खोकीको मसस्या निम्त्याउँछ । तर, खोकी लाग्नुमा चिसो मात्र कारण हुँदैन । यदि लगातार खोकी लाग्छ भने शंका गर्नुपर्ने...

स्वदेशी औषधि उद्योगलाई विशेष संरक्षण,प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्ने !

काठमाडौं : स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले स्वदेशी औषधि उद्योगलाई विशेष संरक्षण गर्दै औषधिको प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्ने भएको छ। उपप्रधानमन्त्री एवं स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवको अध्यक्षतामा आइतबार बसेको औषधि परामर्श परिषद्को १५ औँ बैठकमा...