रेस्टुरेन्टका ग्राहकलाई आधा गिलास मात्र पानी

२० मंसिर, काठमाडौं । शुद्ध शाकाहारी कालिंगा रेष्टुुरेन्टमा एक जोडी आएर बसे । वेटरले टेबलमा गएर उनीहरुलाई सोध्छन्, ‘पानी चाहिन्छ कि चाहिँदैन ?’

‘मैले चाहिन्छ भनेपछि वेटरले मलाई आधा गिलास पानी दिए’ ग्राहक गौरीपुजा मंगेशकर भन्छिन्, ‘सुरुमा त मलाई मात्रै झुक्किएर आधा दिएको हो कि जस्तो लाग्यो तर उनीहरुले मेरो श्रीमानलाई पनि आधा मात्रै दिए ।’

सामान्यतया रेस्टुरेन्टमा खान आउनेलाई सुरुमै तातो वा चिसो पानी टक्र्याउने चलन हुन्छ । पानी चाहिन्छ कि चाहिँदैन भन्ने प्रश्नै गरिदैन । तर, भारतको पुणेमा कालिंगा जस्ता धेरै रेस्टुरेन्टहरुले सोधेर मात्रै पानी सर्भ गर्न थालेका छन्, त्यो पनि आधा गिलास मात्र ।

यस्तो किन त ?

पुणेको शहरी प्राधिकरणले एक महिनाअघि पानीको आपूर्ति काट्ने घोषणा गरेपछि पानीको संकट सामना गर्न करिव ४०० रेष्टुरेन्टहरुले यो उपाय अपनाएका हुन् । कालिंगा रेष्टुरेन्टका सञ्चालक तथा पुणे रेष्टुेरेन्ट एण्ड होटेलियर्स एसोसिएसनका अध्यक्ष गणेश सेट्टीका अनुसार उनीहरुले पानी बचाउन विस्तृत योजना बनाएर काम गरिरहेका छन् ।

‘हामीले आधा गिलास मात्रै पानी दिन्छौं र ग्राहकले फेरि नमागेसम्म दोस्रोपटक भरी दिँदैनौं । ग्राहकले पिएर उब्रेको पानी रिसाइकल गरेर फूलमा राख्न र भुँई पुछ्न प्रयोग गरिन्छ,’ सेट्टीले भने ।

उनका अनुसार धेरै ठाँउमा पानीको खपत कम हुने ट्वाइलेटहरुको राखिएका छन् । पानी भण्डार गर्ने प्लान्टहरु बनाइएको छ । र, कर्मचारीहरुलाई सकेसम्म कम पानी प्रयोग गर्न निर्देशन दिइएको छौं ।

कालिंगा रेष्टुरेन्टमा दैनिक करिब ८०० जना ग्राहकहरु आउँछन् र आधा गिलासमात्रै पानी सर्भ गर्दा रेष्टृरेन्टले दैनिक करिब ८०० लिटर पानी बचाउँछ ।

सेट्टी भन्छन् ‘पानीको प्रत्येक थोपा अमुल्य छ र हामीले भविष्यलाई सोचेर पनि अहिलेदेखि नै पानीको खपत घटाउनुपर्छ ।’

त्यस्तै ८३ वर्ष पुरानो पुणे गेस्ट हाउसका सञ्चालक किशोर सरपोद्दारले पहिलेका ठूला गिलासहरुलाई विस्थापन गरी भर्खरै ल्याइएका साना स्टिलका गिलासहरु देखाए । गिलास सानो भएकाले उनको रेष्टुरेन्टले भरी पानी सर्भ गर्छ ।

पुणे भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बई नजिकैको शहर हो । साँस्कृतिक र शैक्षिक केन्द्रको रुपमा परिचित यो शहरलाई भारतका पहिलो प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरुले ‘भारतको अक्सफोर्ड र क्याम्ब्रिज’को संज्ञा दिएका थिए ।

चालिस लाख मानिसको बसोबास रहेको यो शहरमा सन् १८७८ मा बनाइएको खडकवासला ड्यामबाट पानी आपूर्ती गरिँदै आइएको छ । शहरमा पानीको संकट दुई वर्षअघिबाट देखापरेको हो ।

‘त्यतिखेर फेब्रुअरी र मार्चमा दुई महिनाको लागि हाम्रो पानीको सप्लाई आधा भएको थियो र पहिलोपटक दुई दिनमा एकपटक मात्रै पानी आउन थाल्यो,’ सेट्टीले स्मरण गरे ।

शहरी प्राधिकरणले खानेपानीको आपूर्ती कम गरेसँगै पानी खेर नफाल्न कडा निर्देशनहरु दियो । मानिसहरुलाई थप पानी आवश्यक परेको खण्डमा इनार र ट्युवेल जडान गर्न भनियो ।

त्यतिखेर दुई महिनासम्म शहरमा सबै निमार्ण कार्य रोकिएको थियो । कार ग्यारेजहरुलाई कार धुने पानी दिइएन र शहरले ‘सुख्खा होली’ मनायो । क्लब र वाटर रिसोर्टहरुलाई लोकप्रिय रेनडान्स गर्न बन्देज लगाइयो र स्विमिङ पुलहरु बन्द गरियो । पानी खेर नफाल्न चेतावनीसँगै पानीको दुरुपयोग गर्नेहरुलाई ठूलो रकम जरिवाना गराइयो ।

पुनेका पानी संरक्षणविद् कर्णेल शशिकान्त दाल्वी भन्छन्, ‘यो वर्ष अवस्था झनै खराब भएको छ । अक्टोबरमै पानीको हाहाकार मच्चिएको छ । गर्मी महिनामा कसरी पानीको संकट समाधान गर्ने ?’

हालसालै प्रकाशित एक सरकारी प्रतिवेदनका अनुसार भारतले अहिलेसम्मकै ठूलो पानीको संकटको सामना गरिरहेको छ र यसबाट ६० करोड मानिसहरु प्रभावित भएका छन् ।

प्रतिवेदनअनुसार संकट आउँदो वर्षहरुमा झनै बढ्नेछ र २१ शहरहरुमा सन् २०२० सम्ममा भुमिगत पानीको स्रोत सकिनेछ ।

गत मे महिनामा लोकप्रिय पर्यटकीय शहर सिमलामा पानीको हाहाकार मच्चियो । त्यस्तै अघिल्लो वर्ष बैंगलोर शहरमा पनि पानीको चरम अभाव भयो ।

भारतको पश्चिमी महाराष्ट्रमा पानीको कमी प्रत्येक वर्ष बढ्दै गएको छ । गर्मीयाममा पानीको लागि झगडा भएको समाचार दिनहुँ आउँछन् । जिल्ला–जिल्ला, गाउँ–गाउँ, छिमेकी–छिमेकी बीचमा पानीको लागि लडाईं हुन्छ ।

यो वर्ष त झनै पानीको समस्या जाडोयामको सुरुवातबाटै देखिएको छ र धेरै क्षेत्रहरुमा खडेरी र पानीको संकट देखापर्न थालिसकेको छ । यसबाट पुणे सर्वाधिक प्रभावित भएको छ । अक्टोबरमै पुणेको म्युनिसिपल कर्पोरेशनले पानीको आपूर्तीमा १० प्रतिशतले कटौती गरेको घोषणा गरिसकेको छ । कर्णेल दाल्भी आफै पनि अचम्मित बनेको बताउँछन् ।

उनी भन्छन्, ‘दुई वर्ष अघिको संकट कम पानी परेको कारण भएको थियो, तर यो वर्ष पुणेमा जुलाईको अन्त्यसम्म भारी वर्षा भयो । ड्यामहरु भरिएका थिए तर त्यो पानी अहिले कता गयो ?’

‘मनसुनी वर्षा जुनभन्दा अगाडि हुँदैन र त्यसको लागि अझै ८ महिना छ । यो धेरै लामो समय हो । जाडोयाममा पनि पानी परेन भने शहरवासीको विजोक हुनेछ,’ उनी भन्छन् ।

बिज्ञहरुले पानीको संकट हुनुको प्रमुख कारण जलवायु परिवर्तन, वनविनाश र तिव्र गतिमा शहरको जनसंख्या वृद्धिलाई मानेका छन् । खडकवासला ड्याम रिजर्भायरलाई कहिल्यै पनि मर्मत गरिएको छैन र यसको पानी भण्डारण गर्ने क्षमता कम भइरहेको छ ।

सन् २०२५ सम्ममा भारत विश्वकै सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको देश बन्ने छ । यस्तोमा कर्णेल दाल्भीले पुणे र देशका अन्य भागमा पानीको संकटबाट बँच्नको लागि केही उपायहरु दिएका छन् ।

‘चुहावट रोकिनुपर्छ, भूमिगत पानीको अत्यधिक प्रयोग रोकिनुपर्छ, सबैले आ–आफ्नो छानोबाट वर्षाको पानी भण्डारण र पुनः प्रयोग गर्ने प्रविधि जडान गर्नुपर्छ । होइन भने पानीको चरम संकट हुनेछ,’ उनी भन्छन् ।

तर, रेस्टुरेन्टहरुले आधा गिलास पानी सर्भ गर्ने उपाय के नौटंकी मात्रै हो ?

उनी भन्छन्, ‘यो नौटंकी होइन । यो धेरै राम्रो उपाय हो । एक थोपा पानी बचाउनु भनेको एक थोपा प्राप्त गर्नु हो ।’

http://onlinekhabar.com baata

यसमा तपाइको मत

समाचार बाट अन्य

बलात्कार गरेको भन्दै आफ्नै श्रीमानविरुद्ध उजुरी

चन्द्रपुर: रौतहटको चन्द्रपुर नपा ५ की ३३ वर्षीया एक महिलाले आफ्नै श्रीमानविरुद्ध बलात्कारको मुद्दा दर्ता गरेकी छन्। पटकपटक कुटपिट तथा मानसिक यातना दिँदै जबरजस्ती करणी गर्दै आएको उल्लेख गर्दै ती महिलाले प्रहरी कार्यालयमा उजुरी दर्ता गराएकी...

कुटपिटबाट एक व्यक्तिको हत्या,

सप्तरी– सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिकाका सुरक्षा गार्ड (पाले) २७ वर्षीय रिकेश भनिने पर्शुराम मिश्रलाई युवाको एक समूहले कुटपिट गर्दा आइतबार राति मृत्यु भएको छ । गाउँपालिका कार्यालयको चौरमा लागुऔषध सेवन गरिरहेका युवाको समूहलाई गाँजा खान...

टोखामा गर्भवती महिलाको घाँटी थिचेर हत्या

२ पुस, काठमाडौं । काठमाडौंको टोखा नगरपालिका–८, मिलन टोलमा एक महिलाले गएराति सौताको हत्या गरेकी छन् । अन्य आफन्त समेतलाई संलग्न गराएर मुगुको सोरू गाउँपालिकाकी २६ वर्षीया विष्णुमाया मल्लले मुगुको टोरु गाउँपालिका–८ घर भएकी...

बर्षकै उत्कृष्ट नायक–नायिका रणवीर र आलिया

यो बर्ष सकिनै लाग्दा बलिउडमा अवार्डको मौसम सुरु भएको छ । सन् २०१८ सकिएर नयाँ बर्ष आउन केहि दिन मात्र बाँकी रहँदा ‘स्टार स्क्रिन अवार्ड २०१८’ आयोजना गरिएको छ । यो अवार्डमा सहभागी हुन...

भाग्दै गर्दा मेलम्ची आयोजनाका ८ कर्मचारी पक्राउ,

२ पुस, काठमाडौं । क्रिष्मस डे मनाउने बहानामा कार्यक्षेत्र छाडेर काठमाडौं आएका मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका ८ जना विदेशी कर्मचारी समातिएका छन् । आयोजना निर्माणको ठेक्का लिएको इटालियन कम्पनी सिएमसीका कर्मचारीहरु भाग्न खोजेपछि प्रहरीले नियन्त्रणमा लिइएको...

शक्तिले लिए क्रिकेट यात्राबाट बिदाइ

नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका बलर शक्ति गौचनले क्रिकेटबाट सन्यास लिएका छन् । नेपालले पाएको एकदिवसीय मान्यतापछि नेदरल्याण्ड्सविरुद्धको पहिलो खेल खेल्न त्यहाँ जानुअघि गत साउनमा सन्यासको घोषणा गरेका शक्तिले आजदेखि औपचारिक बिदाइ लिएका हुन् । त्यतिबेला गौचनले...

ज्ञानेन्द्रको स्वागतमा पोखरा विमानस्थलमा नाराबाजी

२ पुस, पोखरा । पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको स्वागतमा उनका समर्थकहरुले सोमबार बिहान पोखरा विमानस्थलमा राष्ट्रिय झण्डा बोकेर गणतन्त्रविरोधी नारा लगाएका छन् । राजतन्त्रका समर्थकहरुले गणतन्त्रलाई फाँसी दे भन्दै नारा लगाएका छन् । नारा लगाउने क्रममा...

चिठी लेखेर श्रीमती गायब…….

श्रीमानलाई तीन पानाको चिठी लेखेर रोल्पा नगरपालिकाकी दिलकुमारी डाँगी बेपत्ता भएकी छन्। मंसिर २६ गते छोरालाई स्कुलपुर्‍याउन गएकी दिलकुमारी उतैबाट वेपत्ता भएको उनका श्रीमान बखत डाँगीले बताए । दिलकुमारी जाने सम्भावना भएका माइती र...

सचेत बन्नुहोस नक्‍कली नोटको फन्दामा पर्नुहोला

काभ्रे जिल्लामा पछिल्लो समय नेपाली र विदेशी नक्‍कली नोटको बिगबिगी बढ्दै गएको छ। बैंक श्रोतका अनुसार पहिल्लो समय हजार र पाँच सयका नक्‍कली नोटहरु बजारमा भेटिन थालेको हो। बैंक तथा सहकारीमा पैंसा डिपोजीट गर्न आउने...

सन्दिप लामिछानेको नयाँ गीत ‘यो झरीमा’ रिलिज भिडियो:

नेपाली युवा क्रिकेटर सन्दिप लामिछानेको सांगीतिक एल्बम ‘तिमी र म’ को नयाँ गीत ‘यो झरीमा’ सार्वजनिक भएको छ । युटुब च्यानलमार्फत छामिछानेले उक्त गीतको लिरिकल भिडियो सार्वजनिक गरेका  हुन् । बन्दना जोशीको शब्द तथा अफ्सर...